제 이름은 응에년(Nghệ Nhân)입니다. 아버지가 지어 주신 이름이에요. 집에서 부르는 이름이 하나 더 있는데, 어머니가 지어 주신 '꾸리(cu Lỳ)' — '고집쟁이'라는 뜻이에요. 그런데 이 아명이 제 인생에 참 많이 들어맞았습니다. 저는 어릴 때부터 고집이 세고 지기 싫어하고, 제 생각을 무엇보다 높이 두는 사람이었거든요.
어릴 적 가족 밥상에서 아버지는 늘 이런 말을 제 마음에 심어 주셨어요. "우리 손이 모든 것을 만든다." "어려운 일은 없다, 다만 마음이 끝까지 가지 못할 것을 두려워하라." — 호찌민 주석의 말입니다. 저희 집안은 혁명 전통이 있는 집안이었고, 아버지는 호찌민 주석을 무척 존경하셨습니다.
외아들로 자라서 저는 뭐든 혼자 해내는 일에 익숙했습니다. 고등학교 3학년 때 부모님이 이혼하시는 큰일이 닥쳤고, 그 순간부터 저는 스스로 다짐했어요. '어떤 상황에서도 내가 기댈 곳은 나 자신이어야 한다.'
열여덟 살에 저는 배낭 하나 메고 혼자 사이공으로 갔습니다. 공부하면서 돈 버는 일에도 푹 빠져 있었어요. 처음 2년은 카페 서빙부터 식당 일, 텔레마케팅, 한낮 40도 거리에서 온몸을 감싼 마스코트 인형옷을 입고 춤추는 일까지, 안 해 본 일이 없을 만큼 굴렀습니다. 촬영과 영상 편집 일로 대학교 2학년에 한 달 2천만 동(약 100만 원)을 벌던 때도 있었어요. 저는 그게 정말 자랑스러웠습니다. 세상을 일찍 알았다는 것, 제 힘으로 얻어 낸 경험들이요.
그 자부심은 점점 커져서 저를 더 멀리 밀고 갔습니다. 대학 마지막 2년은 돈 버는 일을 접고 공부에 집중했어요. 장학금과 과학 연구 상을 연이어 받았고, 마침내 한국 석사 유학 장학금까지 제 힘으로 따냈습니다. 지나온 일을 쭉 이어 놓고 보니, 솔직히 그때 저는 제가 너무 뛰어나다고 생각했어요. 그리고 확신에 차서 말했습니다. "정말로, 나에게 어려운 일은 없다."
혼자 구르며 세상을 알아 가는 사이, 자립심은 어느새 교만으로 변해 있었습니다. 내 머리와 내 힘으로 노력하기만 하면, 온 우주가 나를 중심으로 돌며 나를 도와줄 거라고 믿었어요.
저 자신만 믿은 게 아닙니다. 그때 저는 불교에 깊이 빠져 있기도 했어요. 철학을 파고드는 걸 좋아했고, 명상을 즐겼고, 공덕 쌓는 일을 참 좋아했습니다.
그러니까 그때의 저는 두 가지를 믿는 사람이었습니다. 내 힘, 그리고 인과 — 노력하면 반드시 된다는 것. 성격은 고집스럽고 교만해서, 내가 아는 것과 반대되는 것에는 늘 선입견부터 세웠습니다. 그 시절 누가 저를 교회에 데려가려 했다면 정말 받아들이기 어려웠을 거예요. 다른 믿음을 좇고 있는 제가 교회에 발을 들일 이유가 하나도 없었으니까요.
그런데 신기한 인도하심으로, 주님은 제 곁의 사람들을 섬세하게 사용하셨습니다. 한국에서 가장 싼 자취방을 찾아 준 응옥아인(Ngọc Anh) 자매, 베트남에서 학회에 갔다가 우연히 알게 된 므엉(Mừng) 형, 그리고 연구실 동료 끄엉(Cường) 형 — 이분들을 통해 저는 교회까지 이끌려 왔어요.
솔직히 '하나님'이라는 글자를 처음 봤을 때, 태어나서 처음 느껴 보는 무서움이었습니다. 뉴스에서 말하는 사기 단체가 아닐까 겁이 났어요. 설교 시간에는 마음이 물들까 봐 스스로 귀를 막고 있었습니다. 그때 제가 교회에 남아 있던 유일한 목적은, 친교 시간이 되면 치킨을 먹으면서 베트남 형제들과 수다를 떠는 것이었어요.
그런데 조금씩 궁금해지기 시작했습니다. 저는 예전부터 끌어당김의 법칙, 파동의 법칙 같은 것을 믿었어요. 우주에 무언가 운행하는 힘이 있다고요. 마음을 열고 설교를 듣던 어느 날, 저는 깜짝 놀랐습니다. 그 법칙들이 이미 수천 년 전에 성경에 또렷이 기록되어 있었던 거예요. 우리 베트남 사람들이 '하늘님(Ông Trời)'이라 부르던 그분이, 알고 보니 바로 하나님이셨다는 것도요.
그날부터 저는 하늘님이 계시다는 건 믿었습니다. 하지만 예수님은 끝까지 믿지 않으려 했어요. '그분은 유대 사람이고, 2천 년 전 그분의 죽음이 내 인생과 무슨 상관인가?' 하고 생각했으니까요.
2024년 성탄절 밤이었습니다. 한 형이 저에게 대놓고 물었어요. "너 교회 그렇게 오래 다녔는데, 주님을 믿긴 하니? 아니면 지금까지 그냥 재미로 다닌 거야?" — 꽤 뜨끔했습니다.
저는 믿긴 하는데 반만 믿는다고 대답했어요. 형이 다시 물었습니다. "그럼 너한테 죄가 있다고 생각해?" 저는 있다고 대답했습니다. 그다음 질문이 제 머리를 아프게 했어요. "죄가 있는 걸 알면, 그 죄의 빚은 어떻게 갚을 건데?" 여기서 저는 완전히 막혔습니다. 전에는 제게 죄가 있는지도 몰랐으니, 답이 준비돼 있을 리가 없었죠.
맞아요. 죄는 빚과 같았습니다. 금을 빌렸으면 금으로 갚아야지, 금을 빌려 놓고 잔돈으로 공덕을 쌓아 메울 수는 없는 거예요. 길은 둘뿐이었습니다. 하나는 내가 직접 갚는 것 — 내 생명으로요. 그런데 죄로 가득한 제 생명은 그 값을 치를 만한 가치가 없었습니다. 다른 하나는, 누군가 대신 갚아 주는 것이었어요.
그때 저는 따져 물었습니다. "그럼 예수님이 죽으셔도 목숨 하나로 목숨 하나를 바꾸는 것일 뿐이잖아요. 어떻게 모든 사람의 죄를 다 짊어질 수 있어요?" 형이 대답했어요. "보통 사람이 보통 사람의 빚을 대신 못 갚는 건 맞지. 그런데 예수님은 하늘의 아들이시잖아. 게다가 의로움 위의 의로움, 온전히 거룩하신 분이시고."
그날 밤 돌아와서 저는 뒤척이며 잠들지 못했습니다. 그리고 깨달았어요. 제가 주님을 믿지 못하게 막고 있던 진짜 이유는 과학이 아니라 교만이었다는 것을요. 주님을 믿는다는 건 나를 낮추는 일, 더 이상 내가 '우주의 중심'이 아니게 되는 일이었으니까요. 기초 믿음반에 등록하기로 결심한 그 순간이, 제가 나를 내려놓고 나를 지으신 분께 항복한 순간이었습니다.
세례를 받던 날, 물이 머리에 닿는 순간 저는 어린아이처럼 엉엉 울었습니다. 그렇게 잃어버린 채 살았고 그렇게 고집을 부리며 그분을 거슬렀는데도, 하나님이 포기하지 않으시고 사건 하나하나, 사람 한 사람 한 사람을 통해 저를 데려오셨다는 걸 알았기 때문이에요.
지금 저는, 무뚝뚝하고 지기 싫어하던 사람에서 조금씩 참는 법을 배워 가고 있습니다. 제 믿음을 비웃는 사람들을 위해 조용히 기도할 줄도 알게 되었어요. 연구자의 길에서도 여전히 매일 최선을 다하지만, 결과는 아버지께 온전히 맡깁니다. 그분의 계획이 제 얕은 지혜보다 언제나 좋다는 걸 아니까요.
주님을 만나기 전까지 저는 제 손이 모든 것을 해낼 수 있다고 생각했습니다. 그리고 마침내 알았습니다. 제가 완전히 틀렸다는 것을요. 제 두 손은 아무것도 아니었습니다. 저 못 박히신 예수님의 두 손이, 오늘의 제 생명을 만드신 손입니다. 감사합니다, 주님!
Tên thật của tôi là Nghệ Nhân — tên này là do ba đặt. Tôi còn một cái tên khác nữa, đó là "cu Lỳ" — tên ở nhà, do mẹ đặt. Và cái tên ở nhà này dường như vận vào đời tôi rất nhiều. Bản tính của tôi từ nhỏ đến lớn rất cứng đầu, lỳ lợm, cực kỳ tôn cao ý kiến cá nhân của mình.
Ngày xưa, cứ đến mỗi bữa cơm gia đình, ba thường gieo vào đầu tôi câu nói "Bàn tay ta làm nên tất cả…" hay câu "Không có việc gì khó, chỉ sợ lòng không bền…" của Bác Hồ. Nhà tôi vốn có truyền thống cách mạng, và ba tôi cực kỳ ngưỡng mộ Bác.
Là con một, tôi luôn quen với việc làm mọi thứ một mình. Đến năm lớp 12, biến cố ập đến khi bố mẹ ly hôn. Kể từ khoảnh khắc đó, tôi tự dặn lòng: mình phải là chỗ dựa cho chính mình trong mọi hoàn cảnh.
Năm 18 tuổi, tôi lỳ lợm xách ba lô vào Sài Gòn, một thân một mình bắt đầu cuộc sống. Vừa đi học, tôi vừa đam mê kiếm tiền. Hai năm đầu, tôi lăn lộn trải nghiệm đủ thứ công việc: phục vụ quán cà phê, nhà hàng, telesale, rồi mặc những bộ đồ mascot kín bưng để nhảy giữa trưa 40 độ ở Sài Gòn. Đỉnh điểm, có những tháng tôi làm quay, dựng phim và kiếm được 20 triệu đồng khi chỉ mới là sinh viên năm hai. Tôi cực kỳ tự hào về điều đó — về sự trải đời của mình, về những trải nghiệm mình đã chinh phục.
Sự kiêu hãnh ấy cứ thế lớn dần, đẩy tôi đi xa hơn. Hai năm cuối đại học, tôi gác chuyện kiếm tiền để tập trung học hành. Tôi liên tiếp đạt các học bổng, các giải thưởng nghiên cứu khoa học, và cuối cùng tự mình giành suất học bổng sang Hàn Quốc học thạc sĩ. Xâu chuỗi lại mọi thứ, thú thật lúc đó tôi thấy bản thân mình quá xuất sắc. Tôi khẳng định chắc nịch: "Không việc gì là khó đối với tôi thật."
Qua việc một mình lăn lộn và sành sõi như thế, sự tự lập đã biến thành sự kiêu ngạo từ lúc nào không hay. Tôi tin rằng chỉ cần nỗ lực dùng trí óc và sức lực của mình, cả vũ trụ này sẽ phải xoay quanh tôi và giúp tôi đạt được.
Không chỉ tin vào chính mình, thời điểm đó tôi còn là một người rất đam mê Phật giáo. Tôi thích tìm hiểu triết lý, đam mê ngồi thiền, và rất thích đi làm phước.
Vậy đó, tôi lúc trước là người tin vào hai thứ: sức lực bản thân, và nhân quả — cứ cố gắng là sẽ được. Bản tính thì cố chấp, kiêu ngạo, luôn có định kiến với những gì ngược lại điều tôi đang biết. Lúc đó, nếu ai rủ tôi đi nhà thờ thì rất khó để tôi chấp nhận, vì tôi không có lý do gì để đặt chân vào nhà thờ khi bản thân đang theo đuổi một niềm tin khác.
Thế nhưng, bằng một sự sắp đặt kỳ diệu, Chúa đã tinh tế dùng những người xung quanh — chị Ngọc Anh giúp tôi tìm phòng trọ giá hời nhất Hàn Quốc, anh Mừng (một người anh tôi vô tình quen khi dự hội nghị ở Việt Nam), anh Cường (labmate của tôi) — để kéo tôi đến hội thánh.
Thú thật, lần đầu tiên thấy chữ "Đức Chúa Trời", tôi cực kỳ sợ hãi — lần đầu trong đời. Tôi sợ đây là tổ chức lừa đảo như báo đài hay nói. Lúc nghe giảng, tôi tự bịt tai mình lại vì không muốn nghe, sợ bị "đầu độc tâm hồn". Mục đích duy nhất tôi ngồi lại nhà thờ lúc đó là mong đến giờ thông công để… được ăn gà rán và tán dóc với anh em người Việt.
Nhưng rồi, tôi bắt đầu tò mò. Trước kia tôi rất tin vào Luật hấp dẫn, Thuyết rung động — tôi tin có một thế lực trong vũ trụ đang vận hành. Khi mở lòng nghe giảng, tôi sững sờ nhận ra: những quy luật đó thực chất đã được chép rành rành trong Kinh Thánh từ hàng ngàn năm trước. Đấng mà người Việt mình hay gọi là "Ông Trời", hóa ra chính là Đức Chúa Trời.
Kể từ đó, tôi tin là có Ông Trời. Nhưng tôi vẫn cương quyết không tin Chúa Giê-su. Tôi nghĩ: Ngài là người Do Thái, cái chết của Ngài từ 2000 năm trước thì liên quan gì đến cuộc đời tôi?
Vào đêm Giáng Sinh 2024, một người anh hỏi tôi thẳng thừng: "Em đi nhà thờ lâu như vậy rồi thì em tin Chúa chưa, hay trước giờ cũng chỉ đi cho vui?" — khá là nhột.
Tôi trả lời là tôi tin, nhưng chỉ tin phân nửa. Anh hỏi tiếp: "Vậy em có nghĩ là em có tội không?" Tôi trả lời là có. Tiếp theo là một câu khiến tôi đau đầu: "Em biết mình có tội, vậy em tính trả nợ tội lỗi bằng cách nào?" Tới câu này thì tôi bí, vì trước kia có biết mình có tội đâu mà chuẩn bị sẵn câu trả lời.
Đúng vậy, tội lỗi giống như một món nợ. Mượn vàng thì phải trả vàng, không thể mượn vàng rồi đi làm công đức bằng tiền lẻ để bù đắp được. Tôi chỉ có hai cách: một là tự trả — bằng chính mạng sống của mình, nhưng mạng sống đầy tội lỗi của tôi không đủ giá trị để trả; hai là phải có người khác trả thay.
Lúc đó tôi vặn lại: "Vậy thì Chúa Giê-su chết đi cũng chỉ là một đổi một, làm sao gánh tội cho tất cả mọi người được?" Người anh trả lời: "Người thường trả cho người thường thì không được là đúng rồi. Còn đây là Chúa Giê-su — Con Trời, và còn là Đấng thánh khiết, công bình trên cả công bình."
Đêm đó về, tôi trằn trọc không ngủ được. Tôi nhận ra lý do thật sự ngăn cản mình tin Chúa không phải vì khoa học, mà là vì sự kiêu ngạo. Tin Chúa nghĩa là tôi phải hạ mình xuống, không còn là "cái rốn của vũ trụ" nữa. Khoảnh khắc tôi quyết định đăng ký lớp niềm tin căn bản, là lúc tôi chính thức buông bỏ cái tôi để đầu phục Đấng đã tạo ra mình.
Ngày làm lễ Báp-têm, khi những giọt nước chạm vào đầu mình, tôi đã bật khóc nức nở như một đứa trẻ. Tôi khóc vì nhận ra mình từng hư mất, từng cứng đầu và chống đối Ngài như vậy, mà Ngài vẫn kiên nhẫn dùng từng sự kiện, từng con người để dắt tôi về.
Bây giờ, từ một người cọc cằn, hiếu thắng, tôi học được cách nhẫn nại, biết cầu nguyện thầm cho những ai cười nhạo đức tin của mình. Trong sự nghiệp nghiên cứu, tôi vẫn cố gắng hết sức mỗi ngày, nhưng kết quả tôi phó thác hoàn toàn cho Cha, vì tôi biết kế hoạch của Ngài luôn tốt đẹp hơn trí khôn thấp hèn của tôi.
Cho đến trước khi gặp Chúa, tôi vẫn nghĩ bàn tay tôi có thể làm được tất cả. Và cuối cùng tôi nhận ra tôi đã sai hoàn toàn: đôi bàn tay của tôi chẳng có nghĩa gì cả. Chính đôi bàn tay bị đóng đinh của Chúa Giê-su mới là điều làm nên sự sống của tôi ngày hôm nay. Cảm tạ Chúa!
